Cybersecurity vooruitblik 2026: vier trends die het MKB niet kan negeren
2026 voelt voor veel organisaties als “gewoon weer een jaar”. Tot je ziet hoe hard cyberaanvallen aan het verschuiven zijn. Niet alleen doordat aanvallers slimmer worden, maar ook doordat onze eigen technologie en regels veranderen. Machines worden digitaler (en dus kwetsbaarder), oplichting wordt overtuigender (dankzij GenAI), en de vraag “wat als het even uitvalt?” verandert langzaam in “wat als het morgen uitvalt?”.
Ook benieuwd naar onze Cybersecurity Terugblik van 2025 waarin we terugblikken de meest opvallende cybersecurity zaken?
Hieronder zijn de vier verwachtingen die in 2026 het verschil gaan maken.
Machineverordening 2027: cyber wordt machineveiligheid
De EU Machineverordening (Regulation (EU) 2023/1230) gaat gelden vanaf 20 januari 2027 en vervangt de Machinerichtlijn uit 2006. 2026 is daarmee het laatste volle voorbereidingsjaar.
Wat veel mensen verrast: deze verordening kijkt expliciet naar de realiteit van moderne machines. Machines “doen” niet alleen mechanica meer; ze draaien software, hangen aan netwerken, krijgen updates en praten met andere systemen. In de overwegingen wordt de opkomst van digitale technologieën zoals AI, IoT en robotica aangehaald als reden waarom de bestaande wetgeving gaten had die nu worden gedicht.
En nog belangrijker voor OT (Operational Technology): in de tekst komen eisen terug die direct raken aan cyberweerbaarheid. Zo is er een essentieel veiligheids- en gezondheidsonderdeel over “protection against corruption” (denk aan manipulatie/ongewenste invloed via koppelingen of externe verbindingen) en wordt zelfs verwezen naar EU-cybersecuritycertificering als manier om (voor bepaalde eisen) conformiteit aannemelijk te maken. Dat is een duidelijk signaal dat “cyber” niet langer alleen IT is, maar ook onderdeel van product- en machineveiligheid.
GenAI-phishing: de oplichter krijgt er een tekstbureau bij
Phishing was al groot, maar in 2026 wordt het vooral phishing op schaal, met kwaliteit. De drempel om geloofwaardige teksten te maken is door Generative AI drastisch gedaald. Waar vroeger slechte grammatica en rare zinnen nog een waarschuwingslampje waren, krijgt een aanvaller nu in seconden een nette, zakelijke mail in perfect Nederlands, afgestemd op branche, rol en toon.
ENISA (het EU-cyberagentschap) noemt phishing nog steeds de dominante ingang voor aanvallen: in hun Threat Landscape wordt phishing genoemd als een zeer veelvoorkomend startpunt voor incidenten, met daarnaast de trend dat AI dit soort social engineering juist versnelt en verfijnt.
Wat daar bovenop komt: ENISA signaleert dat AI-ondersteunde phishing inmiddels een groot deel van de wereldwijde social engineering-activiteit vertegenwoordigt. Met andere woorden: we zijn het stadium voorbij waarin AI “een trucje” is; het is hard bezig de standaard te worden.
Een chatbot-lek als reputatie-incident: “wat je deelt, kan ergens blijven hangen”
Een tweede verwachting voor 2026 is minder technisch, maar vaak pijnlijker: een zichtbaar incident waarbij data via een chatbot weglekt en een organisatie daar reputatieschade (of erger) van ondervindt. Dat kan een groot platform zijn, maar net zo goed een kleinere tool of een slimme assistent die ergens “handig” is aangezet.
Dit is niet hypothetisch. We hebben al gezien dat AI-diensten fouten kunnen maken rond data-afscherming. OpenAI beschreef bijvoorbeeld een incident waarbij door een bug sommige gebruikers korte tijd gegevens van andere gebruikers konden zien (zoals chat-titels).
En ondertussen wordt er in de praktijk veel méér gedeeld met AI-tools dan mensen denken. Onderzoek naar gebruik van AI-applicaties laat zien dat medewerkers geregeld gevoelige informatie uploaden of plakken. Soms zonder het zo te bedoelen, soms omdat “even snel” winnen moet van “even zeker”.
Daar komt nog een extra dimensie bij: moderne AI-werkstromen lezen documenten, e-mails en webpagina’s, en dat opent de deur voor aanvallen waarbij onschuldige content stiekem kwaadaardige instructies bevat. Microsoft beschrijft dit als (in)directe prompt injection en neemt het serieus genoeg om er uitgebreide verdedigingsmaatregelen voor te publiceren.
In die context is “bewust zijn van wat je deelt met AI” in 2026 geen brave slogan, maar gewoon nuchter risicomanagement.
Minimum Viable Company: stilstand wordt de échte kostenpost
De vierde trend gaat niet over een nieuwe hack, maar over de vraag: wat gebeurt er met je bedrijf als er wél iets misgaat? Steeds meer organisaties verschuiven van het idee “we moeten alles voorkomen” naar “we moeten kunnen doorwerken als het toch gebeurt”. Daar past het concept Minimum Viable Company (MVC) bij: het kleinste werkende bedrijf dat nog kan leveren, factureren, communiceren en voldoen aan basiseisen, terwijl de rest herstelt.
Consultancy- en resilience-kaders gebruiken MVC om te benadrukken dat je in een crisis niet meteen terug hoeft naar 100%, maar dat je eerst een minimale, veilige bedrijfsvoering wilt kunnen draaien. MVC kan inmiddels nadrukkelijk als boardroom-onderwerp gezien worden. Juist omdat cyberaanvallen, uitval en ketenproblemen steeds vaker “normale” bedrijfsrisico’s zijn. Het is een manier om kernprocessen, kritieke infrastructuur, essentiële mensen en sleuteldata scherp te krijgen zodat je bij een incident niet verdwaalt in prioriteiten, maar weet wat “moet blijven leven”.
Voor het MKB is dit misschien wel de meest praktische les voor 2026: niet omdat je dan ineens immuun wordt, maar omdat je voorkomt dat één incident direct verandert in weken stilstand.
Tot slot: 2026 wordt het jaar van volwassen keuzes
Als je de vier lijnen bij elkaar optelt, zie je het patroon: cyber verschuift van “IT-probleem” naar “bedrijfsrealiteit”. Machines en OT komen nadrukkelijker in beeld door de Machineverordening. Phishing wordt overtuigender en massaler door GenAI. AI-tools worden productiever, maar ook gevoeliger als het gaat om data. En de winnaars zijn organisaties die vooraf al weten hoe hun “minimale bedrijf” eruitziet.
In dat opzicht is het logisch dat steeds meer organisaties naar tooling en partners kijken die AI-gebruik beheersbaar maken en datastromen kunnen beschermen. Zscaler positioneert Zscaler AI bijvoorbeeld expliciet rond veilig AI-gebruik en dataprotectie. OpenSight is bovendien officieel Zscaler-partner en begeleidt organisaties in dit soort trajecten, juist waar techniek, beleid en praktijk samenkomen.
Weten waar je in 2026 aan toe bent? Dan doe je er goed aan om een Risk Assessment los te laten op jouw bedrijf.
Bekijk ook onze Cybersecurity Terugblik 2025 waarin we de meest opvallende cybersecurity zaken behandelen in een whitepaper.
